على دوانى
63
سيد رضى مؤلف نهج البلاغه ( فارسى )
جلد كتاب داشت ، و موقوفات زيادى براى آن مقرر نمود . اين كتابخانه هفتاد سال باقى بود تا اين كه طغرل بيك سلجوقى در سال 450 وارد بغداد شد ( و سنيان آن را طعمه حريق ساختند ) او قبلا وزير شرف الدوله پسر ديگر عضد الدوله نيز بود . شاپور بن اردشير مردى وارسته ، و بسيار خير انديش ، و نيك نفس ، بود . هنگامى كه صداى اذان مىشنيد ، هر كارى در دست داشت رها مىساخت . او در حدود هفتاد سالگى به سال 416 ه - در بغداد وفات يافت . « 10 » كتابخانه شاپور بن اردشير داراى ده هزار و چهار صد جلد كتاب نفيس و بىنظير بود كه به امر آن وزير دانشمند شيعى و ارادتمند به امامان معصومين عليهم السلام ، از روى كتابهاى ايران و روم و چين و هند و عراق استنساخ كرده بودند ، و بسيارى از آنها نيز به خط مؤلفان بود ! حتى يك صد جلد قرآن نفيس به خط اولاد « ابن مقله » خويش نويس مشهور عرب داشت كه از هر جهت بر اهميت و نفاست و مزيت كتابخانهء مزبور مىافزود . « 11 » چنين كتابخانه پر ارزشى در اختيار سيد رضى و ديگر دانشمندان شيعه بود كه مىتوانستند كمبود منابع و مآخذ خود را از آن منبع پر فيض بر طرف سازند . ولى متأسفانه اين كتابخانه در سال 450 هجرى يعنى 42 سال بعد از وفات سيد رضى ، در يك يورش متعصبانه عامه بر ضد شيعه كه چندين بار قبل از آن اتفاق افتاده بود ، طعمه حريق شد . مخالفان متعصب اغلب كتابهاى اين كتابخانهء قيمتى و بىنظير و منحصر بفرد را آتش زدند . قسمتى را مردم و قسمتى را عميد الملك وزير سنى به غارت بردند ، و جامعه شيعه بلكه دنياى اسلام را از داشتن اين گنجينهء نفيس و كم نظير محروم ساختند ، ابن اثير مىنويسد : « عميد الملك وزير با اين عمل زشت ، اثر نامطلوبى از خود به يادگار گذارد ، به عكس نظام الملك كه مدرسه مىساخت و در « نظاميه » هاى خود علم و عالم را ترويج و تشويق مىكرد . « 12 » فخر الملك وزير فخر الملك وزير بهاء الدوله مردى دانشمند و بزرگوار و دوست و همعصر سيد رضى بود ، و هم او بود كه بر جنازهء سيد رضى نماز گزارد ، و عصر آن روز به حرم كاظمين عليهما السلام
--> ( 10 ) - المنتظم - ج 8 - ص 22 . ( 11 ) - كامل ابن اثير - ج 8 ص 88 . ( 12 ) - همان مآخذ .